مراسم عقد و ازدواج در ایل قشقایی
ازدواج در میان قشقاییان واجب است و مجرد ماندن گناه به شمار می آید. ازدواج براساس نظام طبقاتی انجام می گیرد و عقد دختر تنها با رضایت والدین او ممکن است. ازدواج بین خویشان نزدیک پذیرفته و رایج است زیرا عروس و داماد از یکدیگر شناخت نسبی دارند و توافق در مورد جهیزیه و مهریه و شیربها نیز بین خانواده ها آسان تر حاصل می شود. البته برخی خانواده ها ترجیح می دهند با ازدواج با قبایل دیگر، ارتباطات خویشاوندی خود را گسترده تر کنند.
چندزنه بودن مردان در نزد قشقاییان امری نکوهیده است. مرد تنها در صورتی مجاز به ازدواج دوباره است که همسرش نازا یا دخترزا باشد. در میان قشقاییان، تنها فرزندان پسر ادامهٔ نسل خانواده محسوب می شوند. هرچه مردی پسران بیشتری داشته باشد، نیروی کار بیشتری برای حمایت از احشام خود دارد. تحقیر و ترحمی که در میان قشقاییان نسبت به مردان متأهل بدون پسر ابراز می شود، موجب میشود که انها حتی اگر تمایلی به ازدواج مجدد نداشته باشند ناچار به این کار شوند. در این صورت، رسم است که همسر نخست، زن جدیدی برای شوهر خود انتخاب کند.
ازدواج در میان قشقاییان ابزاری برای حفظ تشخص اجتماعی و ادامهٔ نسل است و عشاق احتمالا آخرین چیزی است که در پیوند مرد و زن قشقایی در نظر گرفته میشود. البته به مرور زمان، بسیاری از این پیوندهای زناشویی به عشق دوسویه می انجامد.
در خانواده های قشقایی، مردسالاری حاکم است و شوهر حرف اول و آخر را می زند. البته در برخی موارد او ممکن است به همسر و فرزندان خود نیز اجازه دهد که در مورد مسائل مهم خانوادگی نظر و پیشنهاد بدهند. برای برخی از مردان جوان، ازدواج تنها راه فرار از تسلط کامل پدر بر زندگی شان است.
داماد همیشه مسن تر از عروس است و ازدواج بین یک مرد ۳۵ ساله و یک دختر ۱۵ ساله، نه یک استثنا که یک قاعده است.
خانواده هایی که دارای پسر هستند، برای خواستگاری از خانواده ای که دختر دارند متوسل به ریش سفید قبیله می شوند؛ به دلیل احترام و موقعیت ریش سفید، خانوادهٔ عروس ترجیح می دهند که به خواستگار پاسخ منفی ندهند. پس از توافق اولیه، خویشان داماد به دیدن خانوادهٔ عروس می روند و از والدین او می خواهند که دست دخترشان را در دست پسرشان بگذارند. اگر پاسخ مثبت باشد، کمتر از دو ماه طول می کشد. نظر دختر در این میان اهمیت چندانی ندارد، به خصوص اگر والدین او پیشاپیش با این وصلت موافقت کرده باشند. پس از دو ماه، اعضای مؤنث خانوادهٔ داماد نخستین هدیه را برای عروسی آوردند. مادر عروس نیز یک مهمانی کوچک موسوم به شال انگشت ترتیب می دهد و خویشان و دوستان مؤنث - .خانواده را دعوت می کند. پس از این مراسم، بین دو خانواده روابط نزدیک تر می شود. پس از آن، مردان بزرگ تر دو طرف، در مورد میزان پولی که داماد باید به عروس پرداخت کند، باید به توافق برساند. قسمتی از این پول، خرج خرید جهیزیه می شود و قسمتی از آن نیز برای پرداخت به زن در صورت طلاق او از طرف شوهر است. اغلب اين پول نقدی نیست و به صورت احشام یا زیورآلات است. از گذشته دور تا حال روز سعید (خوش یمن) برای ازدواج از روی موقعیت ستارگان تعیین می شود. در قبایل قشقایی، همه در برگزاری مراسم ازدواج کمک می کنند. بسیاری از مهمانان با خود برنج، گوشت و پول نقد برای برگزاری مراسم عروسی می آورند. مراسم عروسی چند روز طول می کشد و همراه با برگزاری مسابقات کشتی و اسب سواری و رقص دستمال است. یکی از مهمترین آیین های ازدواج قشقایی، آوردن عروس به نزد داماد است. اگر محل زندگی دختر در فاصلهٔ زیادی با محل اسکان داماد باشد، او را یک روز پیش از مراسم می آورند و در چادری اسکان می دهند بدون این که داماد اجازهٔ دیدن او را داشته باشد. در این چادر، خویشان مؤنث داماد او را برای آماده شدن در مراسم کمک می کنند. در روز عروسی، مهمانان همراه با نوازندگان به طرف چادر عروس می روند. عروس سوار بر اسب و پوشیده در چادری سفید، در حالی که جهیزیه اش روی شترها و قاطرها بسته بندی شده، به نزد داماد برده می شود. گاهی پسربچه ای را سوار ترک عروس می کنند تا مطمئن شوند که فرزند اول عروس و داماد پسر است. وقتی کاروان به چادر داماد می رسد، داماد به عروس کمک می کند از اسب پیاده شود و مادر داماد روی آنها سکه و نقل می ریزد. در پایان روز نخست عروسی، عروس به هر یک از مهمانان هدیهٔ کوچکی می دهد. سپس یکی از بزرگان خاندان زوج را تا چادرشان همراهی می کند که به نشانهٔ تولد و تناسل و سربلندی با گیاه مورد پوشیده شده است. روز دوم، معمولاً بدون حضور تازه عروس و تازه داماد جشن گرفته می شود. چند روز پس از پایان مراسم، خانوادهٔ دختر، خانوادهٔ پسر را برای مهمانی دعوت می کند. در این دوره، ارزشمندترین هدایا به دختر داده می شود و پس از آن خانوادهٔ جدید زندگی خود را آغاز می کند.